دیدار مهم رهبران چین و روسیه در سمرقند

شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین این هفته برای نخستین بار پس از بیش از دو سال از این کشور خارج خواهد شد و به آسیای مرکزی سفر خواهد کرد و در آنجا با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه دیدار خواهد کرد.

کد خبر: ۵۸۹۳۱

تاریخ: ۲۰ شهريور ۱۴۰۱ - ۲۱:۰۵

آوای نشاط ـ این سفر که نخستین سفر خارجی شی از هنگام شروع پاندمی کووید-۱۹ است، نشان می‌دهد که او از تسلطش بر قدرت در چین اطمینان دارد و وضعیت جهان درگیر چه بحران‌های متعددی است، از رویارویی روسیه با غرب بر سر اوکراین گرفته تا بحران تایوان و نگرانی درباره رکود اقتصاد جهانی.

شی قرار است روز چهارشنبه دیداری رسمی از قزاقستان داشته باشد و بعد در اجلاس سازمان همکاری‌های شانگهای در سمرقند، شهر باستانی راه ابریشم در ازبکستان با پوتین دیدار کند.

یوری اوشکوف، دستیار سیاست خارجی پوتین هفته پیش به خبرنگاران گفته بود که انتظار می‌رود پوتین با شی در این اجلاس دیدار کند. اما کرملین تا به حال جزئیاتی درباره موضوعات مورد گفتگوی دو رهبر ارائه نکرده است. چین هم هنوز جزئیات برنامه‌های سفر شی را اعلام نکرده است.

این دیدار فرصتی را در اختیار شی قرار می‌دهد که بر نفوذ سیاسی خود تاکید کند و پوتین هم می‌تواند گرایش روسیه به سوی آسیا را به نمایش بگذارد؛ هر دوی این رهبران نیز می‌توانند مخالفت خود با آمریکا را درست در هنگامی که غرب به دنبال مجازات کردن روسیه بر سر جنگ اوکراین است، به نمایش بگذارند.

عمیق‌تر کردن همکاری «بدون حد و مرز» میان چین به عنوان ابرقدرتی در حال ظهور و روسیه به عنوان غول منابع طبیعی یکی از جالب‌توجه‌ترین تحولات ژئوپلیتیکی در سال‌های اخیر است که غرب با اضطراب آن را زیر نظر دارد.

روسیه که زمانی در شکل اتحاد شوروی شریک ارشد در سلسله مراتب جهانی کمونیستی به شمار می‌رفت، پس از سقوط اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱ اکنون در مقابل چین کمونیست که پیش‌بینی می‌شود در دهه آینده جای آمریکا به عنوان بزرگترین اقتصاد جهان را بگیرد، شریک کوچگتر به حساب می‌آید.

گرچه تضادهایی تاریخی در همکاری میان چین و روسیه وجود داشته است، اما به نظر نمی‌رسد شی قصد داشته باشد از حمایت از پوتین در جدی‌ترین رویارویی روسیه با غرب از هنگام پایان دوران جنگ سرد یعنی جنگ در اوکراین دست بردارد.

در عوض این دو رهبر ۶۹ ساله در حال عمیق‌تر کردن پیوندهایشان هستند. میزان دادوستد میان روسیه و چین در ۷ ماهه اول سال ۲۰۲۲ تقریبا ۳۰ درصد افزایش یافته است.

شی به مقامی تاریخی می‌رسد

انتظار می‌رود که شی در کنگره بعدی حزب کمونیست که در ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر) شروع می‌شود بر خلاف رویه معمول رهبران پیشین چین یعنی بازنشستگی پس از رسیدن به ۶۸ سالگی یا دو دوره رهبری حزب- برای سومین دوره پنج‌ساله به عنوان رهبر این حزب انتخاب شود.

یا اینکه شی از هنگام رسیدن به مقام رئیس‌جمهور چین در سال ۲۰۱۳، تا به حال ۳۸ بار به طور شخصی با پوتین ملاقات کرده است، هنوز ملاقات رودررویی با جو بایدن از هنگام انتخاب او به مقام رئیس‌جمهور آمریکا در سال ۲۰۲۱ نداشته است.

شی در ماه فوریه (اسفند) درست چند هفته پیش از شروع جنگ در اوکراین با پوتین ملاقات کرد. شی و پوتین در این ملاقات که در افتتاحیه بازی‌های المپیک زمستانی پکن انجام شد، همکاری «بدون حد و مرزی» میان دو کشور و حمایت دوجانبه از یکدیگر در بحران‌های اوکراین و تایوان را اعلام کردند و وعده اتحاد بیشتر در مقابل غرب را دادند.

تحلیل‌گران امور چین می‌گویند مهمترین نشانه اهمیت دیدار میان رهبران چین و روسیه این است که شی برای نخستین بار از شروع پاندمی کرونا در آستانه تشکیل کنگره حزب کمونیست برای انجام این دیدار از کشور خارج می‌شود.این اقدام نشان می‌ٔهد که او کاملا از موقعیت خود درون چین مطمئن است و هیچ خطری احساس نمی‌کند.

شی که پسر یک انقلابی کمونیست است، در آستانه رسیدن به مقام رهبری حزب کمونیست برای سومین دوره در بیستمین کنگره این حزب در ماه آینده است و به این ترتیب از لحاظ مدت رهبری در کنار چهره‌هایی مانند مائو تسه‌تونگ بنیانگذار چین کمونیست و دنگ شیائو پینگ که اصلاحاتش چین را به یک ابرقدرت جهانی بدل کرد، قرار می‌گیرد.

انتهای پیام/